KRUP TABLOLARI

KRUP TABLOLARI 

VİRAL KRUP-PSEUDO KRUP

(Akut larengo trakeid)

Ürkütücü bir tablodur. Fakat genellikle sorunsuz seyreder.

Eskiden çok rastladığımız çok ağır seyirli bazen ölümle sonuçlanabilen, yaygın aşı kampanyaları sonucu artık görmediğimiz Difteri hastalığı gerçek kruptur. Viral krup ise larinks difterisindeki tıkanmayı taklit ettiği için pseudo krup (yalancı tıkanma-taklit tıkanma) olarak adlandırılır.

Krup;  larinksin (soluk borusunun ilk bölümü) daha çok sonbahar ve kış aylarında görülen virüslerle oluşan ani başlangıçlı bir hastalığıdır.

Sinir sistemi labil olan uygun bünyeli çocuklarda daha çok görülür.

Başlangıç ve seyri ürkütücü görünmekle birlikte sonucu genellikle iyidir.

Gündüz tamamen sağlıklı olan çocuk gece uykusundan köpek havlaması gibi bir öksürük ile uyanır. Şiddetli stridor (tipik olarak nefes alırken çıkan tiz hırıltı ses-ötme) mevcuttur. Salya birikimi ve salya akışı yoktur. Çocuğun sesi kısıktır. Çok kuvvetli tiraj (göğüs kafesinde solunum zorluğu nedeni ile kaburgaların içe doğru çekilmesi), çocuğun rahat nefes alabilmek için; boğazını elleri ile tutarak kendine yardım etmesi gözlenir.

Ateş hafif veya az artmıştır. Nabız süratli yüz kıpkırmızıdır.

Bu tabloya çevrenin gösterdiği telaş çocuğu daha da kötüleştirir.

Nadir durumlarda çok ağır seyirli epiglottit’ten ayırmak için yan boyun röntgeni gerekebilir. Krupta grafide:  Steeple Sıngn : kalem ucu veya kilise çan kulesi diye adlandırılan sivri uç epiglottit’te başparmak imajı görülür.

TEDAVİDE HEDEF: Boğazda biriken salgıların nemlendirip yapışkanlık ve yoğunluklarını azaltmak, çocuğu ve aileyi rahatlatmaktır.

Etkisi; zaman, zaman tartışılmakla birlikte; evde buharlı banyo odası veya nemlendirici , hastanede soğuk hava uygulaması (hastaneye götürülecek çocuklar için hazırlanıncaya kadar, evde dondurucunun kapağı açılarak onun soğuk buharından yararlanılabilir.)

Yine tartışmalı olmakla birlikte tek doz steroid veya en çok üzerinde durulan nebulizatör ile rasemik epinefrin uygulanmasıdır. Kendi pratiğimde spasmolitik  ilavesinin de yararlı olduğunu görmekteyim.

Hastalar; gündüzleri rahatlayarak üç gece kadar gittikçe azalan oranda sıkıntı ile bu tabloyu atlatırlar. 

EPİGLOTİT

Nefes borusu girişini koruyan kıkırdak (Epiglot)’ın enfeksiyonudur.

Küçük çocuklarda görülen çok ciddi bir hastalıktır. En çok hemophilus influenza B ile bazende streptokoküs pnomania  ve streptokoküs pyogenes ile meydana gelir.

Çok ani başlayan yüksek ateş, boğaz ağrısı, yutmada güçlük, drooling (salya birikmesi ve akması),

Solunum güçlüğü, nefes alırken oluşan siyanoz (morarma), nefes borusunda oluşan ödem çok acil ve ağır bir tıbbi durum yaratır.

Bu tabloda havlar gibi öksürük yoktur.

Yatmayla solunum sıkıntısı çok arttığında çocuklar; havayı koklayan köpek pozisyonunda otururlar ve ancak öyle rahat ederler.

Bakılabilen çocuklarda boğaz tetkikinde kırmızı ödemli epiglot görülür. Boynun yan röntgeninde ; (thumb singn) baş parmak bulgusu vardır.

Çocuk muayeneyi engelleyecek şekilde çenesini kilitler. Zorla açılmak istenirse reflex yolla solunum durur.

Tanı konur konmaz veya epiglotitten şüphelenildiğinde, entubasyon ve İ.V antibiyotik başlanması için hastaneye sevki şarttır.

BAKTERİEL TRAKEİD 

(Trakea solunum yolunun larinksten sonraki bölümüdür)

Bakteriel trakeid larengo-trakea-bronşitin şiddetli bir formudur.

Çocuklarda virüslerle oluşan krup üzerine pürülan (cerahat yapıcı) bakterilerin invasyonu sonucu oluşur, tabloda; enfeksiyonun yanında iltihaplı salgı artımı, boğazda oluşan yalancı membranlarla (difteride oluşan yaşamı tehdit eden perde, zar diye isimlendireceğimiz oluşumların benzerleri) seyreder.

Klinik tablo krupa benzemekle klinikte bu hastalarda  ani yükselen ateş, solunum zorluğu, hastanın hiçbir pozisyonda rahat edememesi, analizlerinde ciddi enfeksiyon bulguları, röntgende epiglot altı bölgede daralma mevcuttur. Genel durumları süratle bozulduğundan hastane şartlarında tedavileri gerekir.

ÖZET:

          KRUP: Gece uykuda başlar, köpek havlaması gibi öksürük, stridor, tiraj vardır. Ateş hafif veya yoktur. Röntgende kalem ucu görüntüsü oluşur. Gürültülü fakat ciddi olmayan bir tablodur

        EPİGLOTTİT: Aniden yükselen ateş, boğaz ağrısı, yutma güçlüğü, salya birikmesi ve akması, morarma, çenenin kilitlenmesi oturarak rahatlama. Röntgende başparmak görüntüsü vardır. Ciddi bir tablodur.

       BAKTERİEL TAKEİD:  Ani yükselen ateş, solunum zorluğu, hastanın hiçbir pozisyonda rahat edememesi, analizde bakteriel enfeksiyon bulguları genel durumun süratle bozulması röntgende epiglot altı bölgede daralma görülür. Ciddi bir tablodur.

ENKOPRESİS (Dışkı Kaçırma)

ENKOPRESİS (Dışkı Kaçırma)

Fiziksel bir anormallik olmadan 4 yaşından sonra (kaka kontrolü 4 yaşından önce yeterli olmayabilir).

İstemli veya istem dışı olarak uygun olmayan yerlere çocuğun dışkılaması olayıdır.

Erkek çocuklarda 6 kat daha sık rastlanır.

Tuvalet eğitimine erken başlama, bunun için aşırı disiplin uygulama karşısında çocuğun bilinçaltı bebekliğe dönüş isteği veya aşırı disipline karşı bir başkaldırıdır.

 16 yaşından sonra nadir rastlanır. Tedaviye çok dirençlidir zeka özürlülerde ömür boyu sürebilir.

Kardeş doğumu, aile içi anlaşmazlık, çocuğun çok sevdiği aile bireylerinden ayrılması, aile içi ölümleri takiben daha çok görülür.

Bu çocuklar bir öfke veya öç alma ifadesi olarak çevrelerini tedirgin etmek için koltukların üzeri, yeni silinmiş temiz bir masa örtüsü, tertemiz bir halı üzeri gibi uygun olmayan yerlere dışkılarlar.

Bazı otörler çocuğun dışkısını kendisinin bir uzantısı gibi hayal ederek tuvalette sifonun çekilmesi ile bedeninin akıp gideceği düşüncesi ile tuvalet dışı dışkılamayı seçtiklerini ileri sürerler.

Enkoprisiste Tedavi: Anal fissüre bağlı ağrılı dışkılama, aşırı titizlikten, okul veya başka bir yerde tuvalete gitmek istememe, kronik kabızlık sonucu dışkılama duyusunun azalması gibi durumlarda dışkı yumuşatıcıların uygulanması.

Sorumluluk ve özgüven kazanmaları için; yemeklerden sonra tuvalete oturtup dışkılama egzersizleri.

Çamaşırlarının temiz kaldığı her gün için ödüllendirme.

Kirlenmiş çamaşırlarınının kendine yıkattırılıp yerleştirmesini isteme.

Tuvalet korkusunun giderilmesi  için psikolojik yaklaşımda bulunma.

Akıbeti çok iyidir ergenliğe ulaşıldığında zeka özürlüler hariç hepsi iyileşirler. 

İŞİTME TARAMA TESTLERİ

İŞİTME TARAMA TESTLERİ

Yeni doğanlarda ileri ve çok ileri derecede işitme kaybı her 1000 doğumdan 0.5-3 arası görülebilmektedir.

Doğuştan işitme kayıplarında doğumdan sonraki ilk 1-2 ay içinde işitme cihazı ile tedaviye başlanması gerekir.

Doğuştan işitme kayıplarının %70’İ Pendred Sendromu (sağırlık ve yaygın tiroid büyümesi gösteren genetik bir hastalık ), ebebeyn akrabalığı ve ailede varsa genetik geçişli işitme kaybı olarak karşımıza çıkar.

%30 u da Wardenburg, Turner, T.Collins, Albinizim gibi sendromlarla doğan bebeklerde görülür.

Annenin gebeliğinde geçirdiği kızamıkçık c.m.v , toxoplasma gibi hastalıklar, gebelikte kullandığı işitme siniri üzerine toksik etkili streptomisin gibi ilaçlar, bebeğin prematüre veya düşük doğum ağırlıklı doğması, mor doğum, merkez sinir sistemi hasarı ile sonuçlanan ağır yeni doğan sarılığı (kern ikterus) da bebekte işitme kaybına yol açar.

RİSK ETKENİ BEBEKLERİN SADECE YARISINDA SAPTANABİLDİĞİNDEN TÜM BEBEKLERE TARAMA TESTİ ÖNERİLMEKTEDİR.

İşitme kaybının her tipinin erken tanısı tabii ki çok önemlidir. Özellikle konuşma öğrenme yaşı 0-3 yaşlarda ve de sonraları çocuğun her türlü gelişimi için erken tespit ve tedavi için gerekliliği açıktır.

Ülkemizde 2003 yılında başlatılan ulusal yeni doğan işitme tarama projesi ile %90’ın üzerinde güvenirlikli, çabuk sonuç veren tetkikler uygulanmaya başlanmıştır.

Tarama sonrası testlere takılan bebekte gelişmiş kliniklerde geniş araştırmalarla kesin tanı koyularak cihaz uygulamaları ile duymaları sağlanır ve topluma kazandırılırlar.

BETA HEMOLİTİK STREPTOKOK

BETA Hemolitik Streptokok                                         

 Streptekoklar 30 dan fazla türü olan geniş bir gruptur. A grubu Beta Hemolitik Streptekok kısaca Beta diye anılmakta ve anneler arasında bir kabus gibi nitelendirilmektedir.

Bunda doktorların  boğaz külütüründe her  tespit edilen Beta mikrobunu çok vahimmiş gibi sunmalarının da rolü olduğunu söyleyebiliriz.

Oysa ki okullarda farenjit salgınları sırasında hiçbir hastalık belirtisi vermeyen ‘’ asemtomatik ,, çocuklarda boğaz kültürü taramalarında : Beta mikrobu prevalansının ‘’ mevcut hasta sayısının risk altındaki çocuk sayısına bölünmesi ile çıkan sayı,,  %15-50 gibi yüksek olduğu  gösterilmiştir. Bunların taşıyıcılığı aylarca sürse de başkalarına bulaştırma riskleri yok gibidir.

Beta mikrobu ile oluşan enfeksiyonlarda: Kızıl, farenjit, tonsillit (bademcik iltihabı), tedavi edilmeyenlerde orta kulak iltihabı, sinüzit, lenfadenit gibi komplikasyonlar gelişebilir
.

Beta mikrobunun esas önemi; akut eklem romatizması,( ki tedavi edilmeyenlerde kalp romatizması gelişebilir ) Nefrit gibi hastalıklara yol açmasıdır. (Kronik nefrit hastayı diyalize mahkum eder.)

Beta ile oluşan boğaz enfeksiyonunda : Ateş, tüm boğaz ve bademciklerde kızarıklık, %50 vakada bademcikler üzerinde gri, beyaz cerahatler, boyun lenf bezlerinde şişlik, damakta kapiller kanama odakları, boğaz ağrısı, halsizlik, kas ağrısı, kusma görülür
.

Nezle, öksürük, hapşırma gözlerde çapak, kanlanma ve ses kısıklığı gösteren çocukta Beta mikrobundan uzaklaşılır. Bunlar virüs enfeksiyonlarıdır.

Beta ile oluşan üst solunum yolu enfeksiyonu tablosu ve de akut eklem romatizması 3 yaş altı çocuklarda çok nadir görülür.

Beta’nın ikinci sıklıkta tuttuğu bölge deridir.’’piyoderma, impetigo, ektima ,, tarzı deri lezyonları sonucu Akut Glomerulo Nefrititis denilen bir hastalık gelişebilir

.Küçük çocukların kulağının küpe deliğinde oluşan kabuklu küçük bir deri lezyonu piyodermiden de beta mikrobu sorumlu olabilir. Fakat nedense deri lezyonları pek dikkate alınmaz.

Deri lezyonlarından sonra nefrit oluşmasına karşın boğaz enfeksiyonlarından sonra görülen akut romatizma deri lezyonlarından sonra görülmez..

Akut eklem romatizması ve nefrit Beta Streptekok salgınlarından sonra %3 tek tük rastlanan olgulardan sonra da binde 3 oranında görülür.

Beta streptekokların tedavisi çok karışık değildir. Hastalık belirtilerinin görülmesinden sonra 9 gün içinde penicilllin tedavisine başlanması romatizma oluşmasını ve bulaştırıcılığı önler

.İlaca başlanması ile 24 saat içinde bulaşıcılık sona erer.

10 gün süre ile ağızdan penicilin verilmesi veya tek doz depo penicilin enjeksiyonu tedavi için yeterlidir
.

TAŞIYICILIK : Hiçbir klinik belirti olmadan mikrobun üst solunum yolunda çoğalmasıdır.

Bu duruma %15-20 oranında rastlanır. Taşıyıcıların kendileri için hiçbir komplikasyon riski yoktur.

Virüslerle oluşan üst solunum yolu enfeksiyonlarında da kültürlerde bazen beta üreyebilir.

Taşıyıcılarda enfeksiyon belirtisi yoktur. Boğazlarındaki mikrop avirülandır (hastalık yapıcı değildir) hastalığı bulaştırma riskleri yoktur. Romatizma oluşma riski de çok düşüktür.

Anaokulu veya benzeri kurumlarda ailelerden sık sık boğaz kültürü istenmekte tek tük rastlanan pozitif kültür durumunda bir felaketle karşılaşılmış olgusu yaratılmaktadır. Oysa ki ; TAŞIYICI ÇOCUKLARIN TEDAVİSİ GEREKSİZDİR.

Belirtisiz taşıyıcıların tedavisinin bağışıklığı baskılayacağı ve enfeksiyon riskini arttıracağı kabul edilir.

TAŞIYICILARIN TEDAVİSİ GEREKEN ÖZEL DURUMLAR

·         Akut romatizma veya nefrit salgını varsa

·         Kapalı ortamlarda yaşayan çocuklarda (yatılı okul, kreş vs. )Beta salgını varsa

·         Uygun tedaviye rağmen aile içi klinik belirtileri ile tekrarlayan Beta enfeksiyon atakları varsa

·         Aynı evde yaşayan Streptokoksik şok olgusu varsa.

Bunun dışında taşıyıcılık tedavi gerektirmez.

HİDROSEL - GÖBEK FITIĞI - FRENULUM KISALIĞI

HİDROSEL

Yalnız erkek bebeklerde görülür testis torbalarında periton sıvısının birikmesi halidir
 Sıvı birikmiş testisler çok büyük ve derisi çok gergindir.

Testisler elle sıkılınca karın boşluğu ile ilİşkili kanal çok dar değilse içlerindeki sıvı kolaylıkla karın boşluğuna geçer ve testis torbası küçülür.
 Bebek veya çocuk ıkınıp, ağlar veya zıplarsa tekrar eski haline döner.

Hidrosellerin çoğu bir yaşından önce kendiliğinden kaybolur. TEDAVİ GEREKTİRMEZLER.

İki yaşına kadar yok olmamışsa, iki yaşından sonra ortaya çıkmışsa veya açıklık genişleyip fıtık oluşmuşsa  o zaman operasyonla tedavi edilmesi gerekir.

GÖBEK FITIĞI

Göbek halkasının tam kapanamaması halidir. Her 100 yenidoğandan ikisinde görülür.
 Açıklık halka şeklindedir. Birkaç milimden üç santim veya üzeri çaplarda olur.
  Bilinenin aksine ağlama ve ıkınma ile oluşmaz
 Mevcut açıklıktan karın içi yağ (omentum) ve ince barsaklar fıtık kesesi içine girer.
Dışarıdan barsakların gurultusu duyulabilir.
 Geriye itilmeleri kolaydır.Genelde hiçbir sıkıntı vermezler.
  Çoğunluğu ilk bir yaş içinde kendiliğinden kaybolur.
 Dıştan bağlanmaları sadece anne babayı yatıştırır bir tedavi değeri yoktur.

Çok büyük çaplı 5 cm den büyük olanları için bile dört yaşına kadar cerrahi bir tedavi yapılmaz.

FRENULUM KISALIĞI

Dil altı bağının kısalığıdır oldukça sık görülür.
Yaygın inanışın aksine yutma ve konuşmayı engellemez.

Dil dudak hizasına kadar uzatılabiliyorsa. Tedavi gerekmez.

Ancak; Dil dudak hizasına ulaşamayacak kadar kısa ise konuşma bozukluğuna yol açmaması için (çok ağır hallerde) anestesisiz olarak bile kesilebilir.

MENENJİT SALGINI !

MENENJİT SALGINI !

Zaman, zaman yüzlerce çocuğun devam ettiği bir okulda tek bir çocuk menengitis şüphesi ile hastahaneye sevk edildiğinde; Önce okul yöneticileri; sorumluluk korkusu, bilgi eksikliği veya işgüzarlıkla aileleri haberdar ediyor. Aileler çocuklarının doktoru ve diğer ailelere süratle ulaşarak bir telefon zinciri kuruyor ve felaket haberciliği süratle büyüyor.
Bu panik ve kargaşaya üzülerek belirteyim ki bazı meslektaşlarımızda katılıyorlar ve ilaç tavsiyeleri, süratle ilaca ulaşma, ilaç kullanma, çocuğu okula göndermeme veya ne kadar süre evde tutmalıyız gibi bir kaos yaşanıyor.

Sonuç: Gereksiz telaş, gereksiz korku, gereksiz ilaç kullanımı, çocukların ruhunda yaratılan bende hasta olacakmıyım paniği.

BU SENARYONUN TÜMÜ; GEREKSİZ VE DE ANLAMSIZ

Çünkü:
Profilaksi (Koruyucu ilaç verilmesi) : Aynı evde yaşayan aile bireyleri ile, ağızdan ağıza solunum ya da öpme gibi durumlarda hastanın ağız salgısı ile direkt temas eden kişilere yapılır.
Okul arkadaşları hatta hastahane personeline dahi koruyucu tedavi verilmesine gerek yoktur.

İ N E K S Ü T Ü A L L E R J İ S İ

İNEK SÜTÜ ALLERJİSİ

 Genetik bir yatkınlık sonucu olduğu düşünülen (sıklıkla ailede atopi öyküsü mevcuttur) ve inek sütü proteinlerine bir tepki olarak ortaya çıkan bir tablodur.

Başlama yaşı ilk 6 aydır. Çoğu zararsız hafif belirtiler göstermekle birlikte; infantil colic, bulantı, kusma, kramp tarzında karın ağrıları, ishal, kakada kan görülmesi, ciltte kızarıklıktan yaygın döküntülere, egzamatik oluşumlara varan reaksiyonlar, nadiren de süt içilmesini hemen takiben yüz, dudaklar ve dilde şişme, solunum sıkışıklığı (astım tablosu) gibi çok ciddi acil tedavi gerektiren anafilaktik tablo olarak da  karşımıza çıkar
.

Bu tabloya sadece sütte değil soya, yumurta, buğday alımlarında da aynen rastlanabilir.

Rastlanma oranı 0-2 yaşta %1-3 tür. Oysa sütün diyetten çıkarılması sonucu hastalık belirtilerinin kaybolması dikkate alındığında bu oran %30 olarak belirtilmektedir. Ki; bu oranı subjektif gözlemlerin arttırdığı ve gerçeği yansıtmadığı açıktır


Çünkü yukarıdaki yakınmaların hemen hemen hepsi birçok bebekte ve çocukta süt allerjisi dışında başka başka sebeplerle de görülebilir..

Süte alerjisi olan çocuklarda süt proteinlerine karşı tolerans süratle geliştiğinden hiçbir tedavi uygulanmasa da hastalık giderek iyileşme gösterip bazılarında 12- 18 aylık hemen hemen hepsinde tüm yakınmalar 2 en geç 3 yaşında yok olur.

Hastalık inek sütü proteinlerine karşı antikorlar (IgE) üreterek tepki verir.

İnek sütünde 25 in üzerinde farklı protein vardır. Bazen sadece birine bazen de birçoğuna karşı allerji gelişebilir.

Kazein, Beta lactoglobulin ısıya dirençli oldukları için inek sütünün en önemli antijenleridir.

Memeli hayvanların birçoğunun sütünde de aynı proteinler vardır ve onların sütlerine karşıda aynı alerjik reaksiyonlar gelişebilir.
 Bu nedenle inek sütü alerjisi olanlarda keçi sütüne veya diğer sütlere karşıda tepki oluşabilir
.
Emziren annelerde annelerin aldığı süt ve süt ürünleride çocukta reaksiyona sebep olur; Formulaların (hazır bebek mamaları) da ana maddesinin inek sütü olması nedeni ile onları alan çocuklarda da aynı tablo görülebilir.

     TANI İÇİN: En kısa yol sütü kesmek belirtiler kaybolunca tekrar denemektir. Yerine varsa sadece anne sütü veya protein hidrolizatları ile hazırlanmış Formulalar ve aminoasit bazlı mamalar vermektir.

Ayrıca; deri testleri, spesifik İgE tayini, histamin salınım testi, inek sütü antigenlerine karşı (beta lactoglobulin-alfa lacta globulin-lactoferin-bovin serum albumin)gibi antikorların tayin testleri de yapılabilir.

TEDAVİ: İnek sütünün diyetten çıkarılması ve anti alerjik ilaçların kullanılmasıdır
.

       Ancak ! unutulmamalıdır ki

İnek sütü antikorları allerjik belirtiler göstermeyen birçok çocukta da bulunabileceğinden, ayrıca colic infantil ve de birçok gastroentestinal şikayet (ishal,kusma,karın ağrısı,kakada kan görülmesi) ciltte döküntü ile seyreden tablolar birçok çocukta inek sütü alerjisi olmadan da görülebileceğinden; bunların inek sütü alerjili diye nitelendirilip boş yere diyet değişikliklerine gitmek ebebeynlerde ve çocuklarda tedirginlik yaratacağından bundan kaçınmamız gerekmektedir.

LAKTOZ ENTOLERANSI

Genetik bir yatkınlık sonucu  süt şekeri laktozun parçalanamaması olayıdır. Oldukça sık rastlanır normal nüfusa oranı onda birdir.

İnce barsak hücreleri tarafından üretilen laktaz enziminin eksikliğinden kaynaklanır.

Süt içildiğinde bulantı, karın krampları ve süratle gelişen ishal görülür.

Laktaz enzim eksikliği doğuştan olabildiği gibi belli yaşlardan sonra bu enzimin daha az üretilmesi sonucu da olabilir.

Süte karşı olan bu tahammülsüzlük genelde süt ürünlerine karşı (peynir-yoğurt gibi) olmaz.

Küçük bebeklerde laktozsuz özel formüller uygulanır.

Bu entolerans inek sütü alerjisinden farklı bir tablodur. İkisinin birbiri ile karıştırılmaması gerekir.