8.5.14

KUDUZ

KUDUZ
Çokluk etobur hayvanlarla insanlara geçen ölüm oranı çok yüksek bir encephalomyelitistir.(merkez sinir sistemi,omurilik enfeksiyonu)
Kuduz mikrobu taşıyan hayvanın ısırması sonucu tükrükle bulaşır.
İnsanlar kuduz mikrobuna hayvanlar kadar hassas değildir. Kuduz hayvanların ısırdığı kişilerin sadece %15-20sinde hastalık görülür.
Kuduz virüsü ısırılma, tırmalanma, yalama ile derideki çatlaklardan veya salya ile bulaşmış  ellerin göze sürülmesi ile bulaşır.
Kuduz hastası kişiye temas ile hastalık bulaşmaz. Ancak hastanın salyasının deri çatlağı veya göze teması ile bulaşma olabilir.
Deriden giren virüs çoğalmayı takiben çevre sinirlerle merkez sinir sistemine ulaşır ve yerleşir.
Hastalık; %40 kuduz köpek ısırıkları ile bulaşır.
Köpekler yerleşim yerlerinin dışına çıktıklarında; kurt, çakal gibi vahşi hayvanlar tarafından ısırılarak hastalığı alır ve köpeklerden at,eşek, inek, koyun, keçi, kedi ve farelere bulaşır onlarda bulaştırıcı olurlar.
Yarasalar; hastalanmadan da virüs taşıyıcısıdır, tükürük ve dışkıları ile bulaştırıcıdırlar. Yarasalar her şartta kuduz kabul edilirler.
Genelde; sincap, fare, hamster, evcil ve yabani tavşan kuduz mikrobu taşımazlar olağan dışı davranışları olmadığı sürece önemsenmemelidirler. ‘’ Bunların sadece on binde bir oranında virüs taşıdıkları gösterilmiştir.’’
Bulaşma sonrası kuluçka süresi 10 gün ile 2 yıl arası değişir. Hastalık, çoğunlukla 3 hafta ile 3 ay içinde ortaya çıkar.        
 Kuduz virüsü taşıyan hayvan pasif iken agresif hale gelir
. Ağzı köpürür, koordinasyon bozukluğu vardır. Mantıksız mesafeler koşar. Ses telleri ve arka ayakları felç olur ve birkaç gün içinde ölür.
          Virüsü alan insanda da; ısırılan bölge de kaşıntı, ağrı, karıncalanma, karakter değişikliği, aşırı sakin veya agresif olma, yutma zorluğu, su, ışık, hava korkusu, aşırı salya salgısı, kramplar , takıben felçler ve 24 saat içinde ölüm oluşur. Hayatta kalabilme çok enderdir.
            Kuduz şüpheli hayvan ısırıklarında yara yeri hemen bol sabunlu su veya serum fizyolojik ile yıkanmalı tetanoz aşısı uygulanmalıdır.
EVCİL HAYVAN ISIRMALARINDA (Kedi, köpek v.s)
Hayvan aşılı ise: 10 gün gözlem altında tutulur. Hayvan bu 10 gün içinde ölmez veya kaçmaz ise AŞIYA GEREK yoktur.
Hayvan aşısız ise: 0-3-7-14-28. Günlerde aşı uygulanır.

VAHŞİ HAYVAN ISIRMALARINDA
Hiç bekletmeden (HRIG) Human Rabies İmmun Globulin 20IU/kg hesabı ile yarısı yara yerine, yarısı adele içine uygulanır.
Ayrıca, 3-7-14 ve 28. Günlerde de aşı yapılır.
Esas olan; insanlarla teması olan hayvanların aşılatılmasıdır.

U.S.A da aşı içeren besinler kullanılarak hayvanların ağız yoluyla aşılanma çalışmaları yapılmaktadır.